Aslı BİÇEN

Türkiyeli Kadın Yazarlar sitesinden
Atla: kullan, ara

Aslı Biçen

Aslı Biçen (d. 1970)
Aslı Biçen (d. 1970)

1970’te Bursa’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Bursa’da Özel İnal Ertekin İlkokulu’nda ve Bursa Anadolu Lisesi’nde tamamladı. Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden 1993 yılında mezun oldu. 1990 yılından beri kitap çevirmenliği yapan yazar, çevirmenlerin haklarını korumak için kurulmuş olan Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği (ÇEVBİR) üyesidir. Edebî çeviride çeviri yapılan iki dilin edebiyatına da hâkim olmak gerektiğini düşünen Biçen, edebiyat çevirisi üzerine atölye çalışması ve seminerler düzenlemektedir. Dickens, Faulkner, Cortazar, Fuentes, Rushdie, Djuna Barnes, John Barth, Durrell, Arthur Phillips, A. L. Kennedy, Wallace Stevens, Ariel Dorfman, Elif Şafak gibi yazarları Türkçeye çevirmiştir.

Elif Şafak’ın biri Türk diğeri Ermeni asıllı iki aile üzerinden Türk-Ermeni ilişkilerini anlattığı Baba ve Piç kitabını İngilizce'den çeviren Aslı Biçen hakkında kitabın yazarı Şafak ve Metis Yayınları sorumlusu Hüseyin Semih Sökmen ile birlikte 2006 yılında Ceza Yasası’nın 301. maddesinde düzenlenen “Türklüğü alenen aşağılamak” iddiasıyla dava açıldı. 21 Eylül 2006 tarihinde Beyoğlu Adliyesi’nde görülen dava “suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve delil bulunmadığı” gerekçesiyle beraat ile sonuçlandı.

Yazarın 1995 yılında yazdığı ancak on yıl sonra yayımlanan ilk kitabı Elime Tutun’da dilin ve sonrasında aklın alanından sıyrılarak deliren bir kadın ile cinselliğin dilinden kopmuş, iktidarsız bir erkeğin vapurda başlayan aşkları anlatılır. Kitapta dil ve bellek temaları üzerine yoğunlaşan deneysel bir anlatım benimsenmiştir; sözcük oyunları ile belleğin oyunları iç içe girerek metinde yanılsama düşüncesini merkezileştirir. Oyun kavramı ile birlikte dil, beden ve akıl sabit konumlarını kaybederler; metin bu parçalanmışlığın anlatısına dönüşür. Adsız iki karakterin uzlaşmaz aşkı anlatılırken farklı anlatıcılar kendini gösterse de metinde çoğunlukla sesi duyulan egemenlik alanı dille sınırlanan erkek karakterdir. Yazar bu karakter ile iki toplumsal cinsiyet dolayımında “erkeklik” kavramını da sorgulamaya açar. Metaforlara yaslanan ve “şiir-metin” olarak nitelenen kitapta sıklıkla kullanılan deniz imgesi dişilik, cinsellik ve söz konusu parçalanmışlık karşısında ulaşılması olanaksız bir eksiksizlik/tamlık/bütünlük olarak belirir. Biçen bu metaforik ve yer yer kapalı anlatımıyla okuru çok katmanlı bir okuma deneyimine davet ederken metinlerinde çevirmenliğin de getirdiği bir dil ve üslup hassasiyeti kendini gösterir. Ona göre “Edebiyat aslında işlendiği konunun kusursuzluğuyla ilgili değildir. Kaliteli bir edebî ürün için hâkim olduğumuz dili güzel kullanma[k]” gerekir.

Yazarın üzerinde üç yıl çalıştığı ikinci kitabı İnceldiği Yerden deprem sonucu bir gece karayla bağlantısı kopan ve Ege Denizi’nin üzerinde Yunanistan’a doğru sürüklenen Andalıç adlı hayali taşra kasabasını konu edinir. Taşra yaşantısı ve kişilerinin çevresinde bir düğün hazırlığıyla başlayan roman, karadan kopuşla birlikte kaymakam, belediye başkanı ve emniyet müdürü tarafından adada olağanüstü hâl ilan edilmesiyle devam eder ve metin, Yunanistan’a doğru yüzen kasabada ortaya çıkan muhalif sesler ve onların bastırılması sürecini de işleyerek Türkiye’nin yakın tarihiyle koşut okunabilecek “siyasi bir metafora” (Türkeş), bir eleştiriye dönüşür. Sözü edilen fiziksel kopuşun izdüşümü, romanın taşra hikâyelerine yoğunlaşan kopuştan önceki ilk yarısından, kopuş sonrası fantastik bir özellik sergilemeye başladığı ikinci yarısıyla beraber kurguda da gözlenir. Biçen, ilk kitabında olduğu gibi bu kitapta da simgesel ve metaforik bir anlatımı benimser. Eleştirmenler kitabın edebiyatta ada metaforunu kullanan başka yapıtları çağrıştırdığına değinmekle birlikte yazarın özgünlüğünü koruduğuna işaret ederler. Örneğin, Ömer Türkeş bu kitap ile Jose Saramago’nun Yitik Adanın Öyküsü romanının ortak özellikleri üzerinde durur.

Aslı Biçen mektup-roman türünün bir örneği sayılan Tehdit Mektupları adlı kitabında ise 80’li yılların çalkantılı siyasi ortamını ve bu ortamı yaratan koşulları 50’li yıllarda başlayan hikâyesiyle ele alır. 1982 yılına ait bir cinayet soruşturması belgesiyle başlayan roman, suçsuz olmasına karşın hapse girerek işkence gören üniversite öğrencisi Cihan adlı karakterin nişanlısına yazdığı mektuplar, ülkücü bir savcının günlüğü, babasının Cihan’a yazdığı (gönderilmemiş) mektuplarla ve mahkeme belgelerine odaklandığı geriye dönüşlerle geçmişi yavaş yavaş aydınlatırken hatalar, günahlar, kıskançlıklar ve sırlar ortaya çıkar.

Yapıtları

  • Elime Tutun (2005)
  • İnceldiği Yerden (2008)
  • Tehdit Mektupları (2011)

Çeviriler:

  • Siyah Madonna, Doris Lessing (1991)
  • Fransız Teğmenin Kadını, John Fowles (1995)
  • Masal Masal İçinde Khimaria, John Barth (1995)
  • Eşek Arısı Fabrikası, Iain Banks (1996)
  • Geceyi Anlat Bana, Djuna Barnes (1996)
  • Konfidenz, Ariel Dorfman (1996)
  • 62 Maket Seti, Julio Cortazar (1997)
  • Mavi Gitarlı Adam, Wallace Stevens (1997)
  • Ortak Bir Şeyleri Olmayanların Ortaklığı, Alphonso Lingis (1997)
  • Doğmamış Kristof, Carlos Fuentes (1998)
  • Nehrin Dönemeci, V. S. Naipaul (1999)
  • Sherlock Holmes ve Arap Prensesi, John North (1999)
  • Abşalom Abşalom, William Faulkner (2000)
  • Afrodit'in Başkaldırısı, Lawrence Durrell (2000)
  • Geceyarısı Çocukları, Salman Rushdie (2000)
  • İstanbul'da Son Aşk, Milorad Paviç (2000)
  • Kasvetli Ev I- II, Charles Dickens (2001)
  • Freud / Görüntünün Ortasındaki Karanlık, Louis Breger (2002)
  • Troya'da Aşk, Adele Geras (2002)
  • (Tuncay Birkan, Gürol Koca ile birlikte) Türkiye Uygarlıklar Rehberi 1 / İstanbul, John Freely (2002)
  • (Tuncay Birkan, Gürol Koca ile birlikte) Türkiye Uygarlıklar Rehberi 2 / Marmara Etrafında - Karadeniz Kıyısı, John Freely (2002)
  • (Tuncay Birkan, Gürol Koca ile birlikte) Türkiye Uygarlıklar Rehberi 3 / Ege Kıyıları, John Freely (2002)
  • (Tuncay Birkan, Gürol Koca ile birlikte) Türkiye Uygarlıklar Rehberi 4 / Akdeniz Kıyıları, John Freely (2002)
  • (Tuncay Birkan, Gürol Koca ile birlikte) Türkiye Uygarlıklar Rehberi 5 / Anadolu, John Freely (2002)
  • Kapalı Kitap, Gilbert Adair (2003)
  • Kulenin Anahtarı, Gilbert Adair (2003)
  • Meşuga, Isaac Bashevis Singer (2003)
  • Mor Bir Serserinin Gezi Notları, Osamu Dazai (2003)
  • Mozart ve Deyyuslar, Anthony Burgess (2003)
  • Toplu Öyküler, Isaac Bashevis Singer (2003)
  • Araf, Elif Şafak (2004)
  • Muhtaç Olduğun Her Şey, A. L. Kennedy (2004)
  • Wittgenstein'in Maşası: İki Büyük Filozof Arasındaki On Dakikalık Tartışmanın Hikâyesi, David Edmonds, John Eidinow (2004)
  • Yazarın Ölümü, Gilbert Adair (2004)
  • Prag, Arthur Phillips (2005)
  • Sonsuzluğun Kıyıları: Bilim Dünyasından Şaşırtıcı Ama Gerçek Öyküler (2005)
  • Utanç, Salman Rushdie (2005)
  • Baba ve Piç, Elif Şafak (2006)
  • Mısır Kaşifi, Arthur Phillips (2007)
  • Su Diyarı, Graham Swift (2007)
  • A'dan X'e John Berger Tarafından Kurtarılmış Mektuplar, John Berger (2008)
  • Doğanın Gizli Bahçesi, Edward O. Wilson (2008)
  • İçimizdeki Maymun: Biz Neden Biziz?, Frans de Waal (2008)
  • Kocanın Güzelliği: 29 Tangoda Kurgusal Bir Deneme (2009)
  • Müşterek Dostumuz, Charles Dickens (2010)

Kaynakça

Araçlar
Diğer dillerde
Kişisel araçlar