Ayla Kutlu

Türkiyeli Kadın Yazarlar sitesinden
Atla: kullan, ara

Ayla Kutlu

Ayla Kutlu (d. 1938)
Ayla Kutlu (d. 1938)

15 Ağustos 1938’de Antakya’da dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızı olarak dünyaya geldi. Babası Selahattin Kutlu, Cumhuriyetin ilk kuşak öğretmenlerinden, annesi Sabriye Hanım ise ev hanımıdır. Kutlu çocukluk yıllarını 2006 yılında yayınlanan Zaman da Eskir başlıklı anı kitabında anlatır. Ayla Kutlu’nun dedesi Sait Bey Halep Defterdarlığı’nda bir göreve atanmış ve görev dönüşü Hatay’da Ayla Kutlu’nun babası Selahattin Kutlu dünyaya gelmiştir. Selahattin Bey Çapa Öğretmen Okulu’nu bitirmiş ve Gaziantep’te bir okula öğretmen olarak atanmıştır. Selahattin Bey’in sanata ve edebiyata olan düşkünlüğünü yazar eserinde şöyle anlatır:

Babamın yaşamı Gaziantep’te baba evinde sürmekte idi. O zamanlar yirmili yaşların başında, keman ve ud çalan, resim yapan, edebiyata meraklı, folklor araştırmaları ile uğraşan, çapkın, biraz züppe bir adamdır. (Zaman da Eskir, s:16)

Selahattin Bey bir süre sonra amcasının kızı Sabriye Hanım ile evlenir. Ayla Kutlu’nun annesi Sabriye Hanım üç sınıflı köy okulunu bitiren, yoksulluktan okuyamayan ancak öğrenmeye her zaman açık olmuş bir kadındır. 23 Haziran 1936 tarihinde ailenin ilk çocuğu, Ayla Kutlu’nun ağabeyi Altan dünyaya gelir. Aile, 1937’de Gaziantep’ten Hatay’a göç eder. Selahattin Bey Antakya’da ilköğretim müfettişliği yapmaya ve Atayolu gazetesinde çalışmaya başlar. Hatay’a göçtükten bir sene sonra 15 Ağustos 1938’de Ayla Kutlu dünyaya gelir. Bir buçuk sene sonra ise ailenin beşinci üyesi Alsan aralarına katılır. 1942 yılı sonlarında aile Harbiye’ye yerleşir, ardından Selahattin Bey’in tayini üzerine, şimdiki adı Samandağı olan Süveydiye’ye taşınırlar. Daha sonra ise Antakya’ya yerleşirler. 1949’da ailenin son üyesi Zafer Kutlu da aralarına katılır.

İlk ve orta öğrenimini Antakya’da tamamlayan yazar, lise eğitimi için Gaziantep’e gider. Liseyi bitirdikten sonra İçişleri Bakanlığı’ndan aldığı bursla Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okur. 1960 yılında bu fakülteden mezun olan Kutlu, mezuniyetin ardından İçişleri Bakanlığı’nda zorunlu Hizmet görevini yerine getirir. Personel eğitimi, yöntem ve organizasyon gibi çeşitli uzmanlık alanlarında çalışır.

Ayla Kutlu, 1964 yılında, kendisi ile aynı okuldan mezun olan, idarecilik ve valilik görevlerinde bulunmuş Sahir Behlülgil ile evlenir. On üç yıl süren evlilik boşanmayla son bulur. Bu evliliğinden Ahmet Kemal Behlülgil adında bir oğlu dünyaya gelir. Petrol Yüksek Mühendisi olan oğlu şu an Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde çalışmaktadır.

1980 yılında emekliliğe ayrılan Ayla Kutlu’nun iş yaşamı yirmi yıl sürer ve yazar bu süre zarfında pek çok üst düzey görevde yer alır. İçişleri Bakanlığı’nın merkez örgütünde iş hayatına başlayan Kutlu, sonraları Devlet İstatistik Enstitüsü, Başbakanlık, Emekli Sandığı ve Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü gibi kurumlarda çalışır. Zaman zaman ülkenin siyasi yapısına bağlı olarak görevinden uzaklaştırılmıştır. Ayla Kutlu’nun yazın hayatı 1975 yılında Özgür İnsan dergisinde yayınlanan yazıları ile başlar. Bu dergide yayınlanan yazılarında Aygen Berel ismini kullanır. Kitap tanıtım yazıları ile başlayan yazın hayatı hikâyeler ile devam eder. Profesyonel edebiyat çalışmalarına emekliye ayrıldıktan sonra başlar.

İlk kitabı Kaçış’ı 1979 yılında yayınlar, bir yıl sonra ikinci kitabı Islak Güneş’i çıkarır. 1983 yılında Cadı Ağacı adlı kitabı yayımlanır ve yine aynı yıl Tutsaklar adlı eserini kaleme alır. İlk hikaye kitabı Hüsnüyusuf Güzellemesi’ni 1984’de yayımlar. Bu öykü kitabında yer alan “Babaya Çiçek Götürmek” isimli öykü 13. Antalya Film Festivali’nde film öyküsü dalında ödül kazanmıştır. “İzinli” isimli öykü de sinemaya uyarlanmıştır. 1985 yılında yayımlanan Bir Göçmen Kuştu O adlı yapıtı, bir yıl sonra Madaralı Roman Ödülü’ne layık görülür. 1987’de kaleme aldığı Hoşça Kal Umut adlı romanı aynı yıl Mülkiyeliler Birliği Rüştü Koray Ödülü’nü alır. 1990 yılında yayınlanan ikinci öykü kitabı Sen de Gitme Triyandafilis ise Sait Faik Hikâye Ödülü’ne layık görülür. “Sen de Gitme Triyandafilis” adlı öykü "Sen de Gitme" adıyla sinemaya uyarlanmıştır. 1994 yılında Kadın Destanı eserinin yanı sıra Mekruh Kadınlar Mezarlığı adlı hikaye kitabını yayımlayan yazar, bu kitabı ile Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü alır. Bu kitaptaki “Solgun Bir Sarı Gül” adlı öykü sinemaya uyarlanmıştır. 1998’de Emir Bey’in Kızları’nı, 2001 yılında ise son öykü kitabı olan Zehir Zıkkım Hikayeleri yayımlar. Bu süre zarfında çocuk kitapları da kaleme alan yazar, yaşam öyküsünü 2006 yılında okuyucuyla buluşturduğu Zaman da Eskir adlı eserinde anlatır. Yazarın son yapıtı 2010 yılında Bilgi Yayınevi’nden çıkan Asi… Asi adlı romanıdır.

Yapıtları

Romanları

  • Kaçış (1979)
  • Islak Güneş (1980)
  • Cadı Ağacı (1983)
  • Tutsaklar (1983) (2004 yılında Ateş Üstünde Yürümek olarak yeniden basıldı)
  • Bir Göçmen Kuştu O (1985)
  • Hoşça Kal Umut (1987)
  • Kadın Destanı (1994)
  • Emir Bey’in Kızları (1998)
  • Asi… Asi (2010)

Hikaye Kitapları

  • Hüsnüyusuf Güzellemesi (1984)
  • Sen De Gitme Triyandafilis (1990)
  • Mekruh Kadınlar Mezarlığı(1995)
  • Zehir Zıkkım Hikayeler (2001)

Çocuk Kitapları

  • Merhaba Sevgi (1989)
  • Yıldız Yavrusu (1994)
  • Başı Kuşlu Çocuk (1995)
  • Beceriksizler Sirki (1995)
  • Gezgin Kertenkele ile Kutup Ayısı (1995)
  • Çiçek Elli Robot (1995)
  • Küçük Mavi Tren (1995)
  • Kendini Köpek Sanan Ayakkabılar (1995)
  • Harika İkizler 1 / İkizlerin Sırrı (1997)
  • Harika İkizler 2 / Artık Çok Oldunuz (1997)
  • Harika İkizler 3 / Zavallı Mideler (2000)
  • Minik Sultan Sihirbaz (2000)
  • Minik Sultan ile Deniz Kızı (2000)
  • Minik Sultan Beceriksiz Palyaço (2000)

Sinemaya Uyarlanan Yapıtları

  • 13. Antalya Sinema Tarih Buluşması 1. Film Hikayesi Ödülleri ve Altın Koza Senaryo (Tunç Başaran ve Macit Koper’le) Ödülleri’nin de sahibi olan Kutlu’nun beş yapıtı film olmuştur.
  • İzinli: Hüsnüyusuf Güzellemesi kitabında yer alan öykü 1980 yılında TRT tarafından sinemaya uyarlanmıştır. Başrolünü Sema Poyraz’ın oynadığı filmin yönetmenliğini Okan Uysaler yapmıştır.
  • Hoşça Kal Umut: Aynı adlı romandan uyarlanan film 1993 yılında TRT tarafından yayınlanmıştır. Yönetmenliğini Canan Evcimen İçöz’ün yaptığı, Şerif Sezer ve Kürşat Alnıaçık’ın başrollerini paylaştığı filmi, Nuray Oğuz senaryolaştırmıştır.
  • Cadı Ağacı: TRT tarafından 1995 yılında çekilen filmi Fide Montan Yönetmiştir. Filmde, gönen Bozbey, Ahmet Uz, Avni Yalçın, Macide Tanır ve Füsun Demirel gibi oyuncular rol almıştır.
  • Sen de Gitme: “Sen de Gitme Triyandafilis” isimli öykü Sen de Gitme adıyla 1996 yılında sinemaya uyarlanmıştır. Yönetmenliğini Tunç Başaran’ın yaptığı filmde, Işık Yenersu ve Oliva Bonami başrolleri paylaşmışlardır. Fikret Hakan da konuk oyuncu olarak filmde yer almıştır. Filmin yönetmeni Tunç Başaran, 33. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde bu filmiyle ‘En İyi Yönetmen’ ödülünü almıştır.
  • Solgun Bir Sarı Gül: Mekruh Kadınlar Mezarlığı isimli öykü kitabının öykülerinden olan “Solgun Bir Sarı Gül”, 1998 yılında TRT tarafından Canan Evcimen İçöz’ün yönetmenliğiyle filme aktarılmıştır. Filmin başrollerini Ege Aydan ve Zuhal Gencer paylaşmışlardır.

Kaynakça

  • Akgül, Çiğdem. "“Eskiyen Zaman”ın Kadın Belleğinde Eskitemediği Mekanlar: Ayla Kutlu ve Mekan İlişkisi Analizi," Fe Dergi, no.1 (2011), 95-107.
  • Uzundemir, Özlem. "Ayla Kutlu’s Kadın Destanı and the Modification of the Epic". Çankaya Uni. Fen-Edb. Fak. Journal of Arts and Sciences, Sayı:3 / Mayıs 2005.
  • Yaşar, Şermin. "Ayla Kutlu’nun Roman Ve Hikayelerinde Yapı İncelemesi." Gazi Uni. Sosyal Bilimler Ens. Türk Dili ve Edb. Ana Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi (2007).

Araçlar
Diğer dillerde
Kişisel araçlar