Evin İLYASOĞLU

Türkiyeli Kadın Yazarlar sitesinden
Atla: kullan, ara

Evin İlyasoğlu

İstanbul'da doğdu. Yedi yaşında Marie Çobangil ile piyano derslerine başladı. 1957-1963 yılları arasında İstanbul Belediye Konservatuarı piyano bölümünde Özen Veziroğlu, Şerif Yüzbaşıoğlu, Ferdi Ştatzer ve Raşit Abet'in öğrencileri oldu. Öğrenciliği boyunca ve konservatuardan ayrıldıktan sonra da özel olarak Ferdi Ştatzer ile piyano çalışmalarını sürdürdü.

1966 yılında Arnavutköy Amerikan Kız (Robert) Koleji’nden Halide Edip Adıvar Edebiyat Ödülü ile mezun oldu. 1968 yılında, seçici kurul üyelerini Asım Bezirci, Berna Moran ve Mehmet Fuat'ın oluşturduğu Yeni Dergi Eleştiri Yarışması’nda, Nazım Hikmet'in şiirini müziksel yönden incelediği "Salkımsöğütün Türküsü" başlıklı denemesi ile birincilik aldı. 1969 ile 1971 yılları arasında ABD Michigan Devlet Üniversitesi’nde Müzik Eleştirisi ve Karşılaştırmalı Müzik Tarihi Seminerleri’ne katıldı. 1973-1991 yılları arasında TRT Radyosu’nda; 1982-1996 yılları arasında TRT Televizyonu’nda Klasik Batı Müziği programları hazırlayıp sundu. Hazırladığı haftalık programlardan bazıları, "Çağdaş Müziğin Öncüleri," "Yeni Tını Yeni Müzik," "Mitolojiden Müziğe," "Müzikte Etkileşim ve Bestecilerimizle Söyleşiler" başlıklarını taşır. "Çağdaş Müzikte Folklor" adlı radyo programları dizisi ile 1978 yılında Türk Dil Kurumu Radyo ve TV Dil Ödülü’nü kazandı. 1982 ile 1992 yılları arasında TRT Televizyonu’nda "Müzikte Arayışlar," "Müzik Söyleşileri," "Müzik Dünyamızdan," "Dünden Yarına Müzik" gibi televizyon dizilerini hazırlayıp sundu. 1997 Habitat II kapsamında "İstanbul'un Sesleri" sergisini hazırladı. 1993-1997 yılları arasında Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Bölümü’nde öğretim görevlisi oldu. 2008 yılında Türkiye Yazarlar Sendikası’nın 8 Mart – 8 Kadın ödülünü ve Boğaziçi Üniversitesi Senato Özel ödülünü aldı.

1968'den bu yana Milliyet Sanat, Soyut, Somut, Türk Dili, Yeni Gündem, Sanat Dünyamız, Söz, Güneş, Cumhuriyet, Skylife, Vizyon, Kapris, Çalıntı, Albüm gibi birçok dergi ve gazetede eleştiri, inceleme ve söyleşi yazıları yer aldı. 1987 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi’nde öğretim görevlisidir ve Albert Long Hall Konserleri’nin organizatörüdür. 1991’den beri Cumhuriyet gazetesinin sürekli müzik yazarıdır. Prof. Dr. Eyüp İlyasoğlu ile evlidir ve Ekin adında bir kızı vardır.

Hazırladığı radyo ve televizyon programlarının yanı sıra "Gündemde Sanat Var" adlı programın da müzik danışmanlığını yaptı. Çeşitli konferanslarda da müzik tarihi ve müziğin edebiyatla ilişkisi üzerine sunumlar yapan İlyasoğlu başlıca "Örneklerle Müziğimizin Dünü ve Bugünü," "Şiirin Müzikle İlişkisi," "Tarih Boyunca Sanatta Etkileşim," "Çağdaş Müziğimiz," "Müzik Eğitimi," "Türkiye’de Müzik Türleri," "Modernizm," "Çağdaş Türkiye Müziği," "Mozart Üzerine" ve "Çalışan Kadın Portreleri" başlıklı sunumlar yaptı. İlyasoğlu’nun çalışmaları dış basında da ilgi gördü. Le Monde Musique adlı Fransız dergisinin 1990 yılında basılan 135. sayısında İlyasoğlu’nun "Çağdaş Türk Müziği" adlı incelemesine yer verildi. Cemal Reşit Rey, İlhan Usmanbaş ve Necil Kazım Aksel üzerine yazdığı inceleme kitaplarının yanı sıra, İlhan Mimaroğlu’nun Suçlu Plak, Aydın Esen’in Anadolu, Ali Darmar’ın Sümela, Doğu Duyal ve Atlığ Önder’in Müzikte Yeni Kuşaktan Esintiler, Mete Sakpınar’ın Atasal, Hasan Uçarsu’nun Orkestra Çeşitlemeleri, Cengiz Tanç’un Lirik Konçerto, Sıdıka Özdil’in Keman Konçertosu, Kamran İnce’nin Senfoni No:3, İpek Tongur’un Prelüd ve Betin Güneş’in Trombon Konçertosu yapıtlarının ilk seslendirilişlerine ilişkin yazılar yazdı.

Evin İlyasoğlu müzik üzerine yazdığı makalelerin ve yaptığı incelemelerin yanı sıra ünlü müzisyenlerin biyografilerini de yazmıştır. 1989 yılında yayımlanan Yirmi Beş Türk Bestecisi adlı ilk kitabında Cumhuriyet’ten bugüne çoksesli eserler vermiş yirmi beş çağdaş besteciyi ele alan yazar, 2007 yılında çalışmasını genişletmiş ve 71 Türk Besteci adlı kitabını hazırlamıştır. 1992 yılında Müziğin Kanatlarında Söyleşiler’i yayımlayan İlyasoğlu, 1994 yılında İlhan Usmanbaş’a Armağan adlı çalışmasını hazırladı. Usmanbaş üzerine çalışmaya devam eden İlyasoğlu, 2000 yılında İlhan Usmanbaş: Ölümsüz Deniz Taşlarıydı adlı çalışmasını yayımladı. Kitap İlyasoğlu’nun yayımladığı pek çok cd’li kitap örneğinden biridir. Evin İlyasoğlu’nun yayımladığı ilk cd’li kitap Zaman İçinde Müzik 1994 yılında çıktı. Yedi baskı yapan eser, Batı müziğinin tarihini, diğer sanatlarla etkileşimini ve toplumsal meselelerle ilişkisel olarak kendi kendini evriltmesini konu edinir. Türk edebiyatında müzik üzerine yayımlanan araştırma ve tarih kitaplarının en önemlilerinden biri sayılan kitaba, en eski örneklerinden çağdaş eserlere gelene dek bir müzik çeşitlemesi sunan 10 cd eşlik etmektedir. İlyasoğlu, 1997 yılında detaylı biyografik çalışması Cemal Reşit Rey: Müzikten İbaret Bir Dünyada Gezintiler adlı kitabını yayımladı. Cemal Reşit Rey’i ailesi, yetiştirildiği ortam gibi unsurlarla da detaylı olarak inceleyen yazarın kitabına Cemal Reşit Rey’in eserlerinden oluşan iki cd’lik koleksiyon da eşlik etti. Aynı yıl Galatasaraylı Besteciler adlı eseriyle Cemal Reşit Rey’in yanı sıra bu defa diğer Galatasaraylı bestecilerle ilgili toplu bir inceleme sundu. Müzisyen biyografisi çalışmalarına 1998 yılında yayımladığı Necil Kazım Akses biyografisiyle devam etti. 1998 yılında ise 1997 yılında hayatını kaybeden soprano Zeynep Yıldız’ın hayat öyküsünü kaleme aldı. Ayla’yı Dinler Misiniz? ise yazarın keman sanatçısı Ayla Erduran’ın biyografisiyle yola çıktığı ve roman tekniğini kullanarak kaleme aldığı kitabıdır. Yazarın yapıtlarında ilk kez roman özelliklerinin de görülmeye başladığı kitap olması açısından diğer eserlerinden farklı bir konuma sahiptir.

2005 yılında yayımladığı Teodora’nın Düşmanları ise yazarın ilk romanıdır. Arnavutköy’ün eski zamanlarında geçen roman Arnavutköy’de bir konakta kahyalık yapan Rum Teodora’nın hayallerini konu alır. Yazarın Arnavutköy’de geçen çocukluğundan esinlenerek yazdığı kitap anı özellikleri de taşır. Tek bir günü ele alan kurgu, anlatıda geri dönüşlerle birlikte konak geleneğinin kapsadığı pek çok dönem olgusunu sergiler. Alt kat–üst kat ayrımı, hizmetliler-ev sahipleri çizgisinde hareket ederek köşk hayatının barındırdığı sınıfsal ayrıma değinir. Konak bir geçiş döneminin cisimleşmiş halidir. Avrupa’yla bağlantılı çalışan, yabancı dil bilen, konuklarına şampanya ve havyar ikram eden konak sahibi Mösyo modern bir adamdır. Konaksa iç yapısıyla hala Osmanlı geleneğinin derin izlerini taşımaktadır. Yazar romanın merkezine konağın orta kat kahyası Teodora’yı yerleştirir. Teodora, Mösyö’yü rahatsız eden her şeyi kendi düşmanı beller. Kendi kafasının içindeki seslere kapılan, erotik düşler kuran, hem konak içinde hem de konak dışında her şeyi bilen ve gören Teodora, Osmanlı geleneğinden moderne doğru evrilen toplumun günlük yaşamının ayrılmaz parçası azınlık kültürünün simgesel figürü olarak konumlanmıştır. Teodora’nın Düşmanları’nın ardından müzisyen biyografileri için yaptığı çalışmalara dönen İlyasoğlu’nun son eserleri Nevit Kodallı ve Yalçın Tura üzerinedir.

Kaynakça

Araçlar
Diğer dillerde
Kişisel araçlar