Fâkihe Odman

Türkiyeli Kadın Yazarlar sitesinden
Atla: kullan, ara

Fakihe Odman

1908 yılında Bursa’da doğan Fakihe Odman, Bursa’da Mal Hatun Rüştiyesi ve Amerikan Koleji’nde okudu. 1930 yılında İstanbul Erenköy Lisesi, 1935 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Kayseri Lisesi ve Konya Kız Muallim Okulu’nda edebiyat öğretmenliği yaptı. Önce şiir üzerinde çalışmaya başlayan Odman, daha sonra aşk romanları yazmaya başladı.

Cumhuriyet’in ilk elli yılında eser vermiş kadın romancılardan olan Odman’ın eserleri bu türün sürükleyici örneklerindendir. Dönemin hakim politik görüşlerinin de izlerine rastlanabilecek bu metinlerde ders vermeci tutum dikkati çeker. 1935 yılında yayımlanan Sevgi ve Saygı adlı metin yazarın yayımlanmış ilk romanıdır. Darülfunun’da edebiyat eğitimi alan genç kız Sevgi ve hukuk bölümü öğrencisi Saygı arasındaki aşkı konu edinen romanda, iki genç birbirlerinin hislerini anlamayarak başkalarıyla nişanlanır, fakat sonunda gerçeklerin açığa çıkmasıyla kavuşurlar. Dönemin sıkça rastlanan kurgu düzenini burada da görmek mümkünken, karakterlerin milliyetçi görüşleri oldukça baskındır. Eserde sıklıkla Mehmet Fuad Köprülü’nün çeşitli eserlerinden söz edilir. Özellikle Köprülü’nün Türk Edebiyatı Tarihi adlı metni, romanın ana karakteri Sevgi tarafından sıklıkla alıntılanan eserlerdendir.

Metnin milliyetçi tarafı en baskın haliyle Sevgi’nin Almanya’dan gelen öğrenci Riter’le ilişkisinde ortaya çıkar. Riter’le çok iyi arkadaş olan Sevgi ona her fırsatta Türklerin tarihini anlatır ve Riter’e sunduğu bilimsel kanıtlarla onun da Türklere hayran kalışını izler. Riter’in Türk nişanlısıyla Sevgi arasında geçen konuşma, her ne kadar yakın arkadaş olsalar da Riter’in Alman oluşunun onu Sevgi’nin gözünde neredeyse değersizleştirdiğini göstermektedir.

- Bilge dedim, Riter çok iyi arkadaşımdır amma, ne de olsa onu çekiştirmekten kendimi alamıyacağım. Kız, sen şaşırdın mı, bu gavurun ardına takılıp Almanyaya kadar nasıl gideceksin? Hem sana ne derler sonra?
- Sevgi dedi, sonra son söz... Ne derlerse desinler.. "Su testisi su yolunda kırılır!" Bilsinler. Para için iki kardeşini de öldüren, sonra da pis canını darağacında veren bir herifin kızından daha başka ne beklenir?
[…]
Ne ise bunları bırakalım.. Artık benim için ha Alman olmuş.. hepsi de bir!
- Bilge.. hiç olmazsa Riter, bizim tarihimize bizim kadar tapınan bir Alman!

Metinde, genç kızlara ders veren çeşitli unsurlar da bulunmaktadır. Sevgi, Neşe, Duygu, Ayşe, Yıldız ve Gülen aracılığıyla genç kızların hayatta karşılarına çıkan erkeklere karşı nasıl davranmaları gerektiği konusunda uyarılar sunulur. Örneğin sırf parası için bir doktorla nişanlanan Gülen, sonunda bu kararının yanlışlığını fark ederek gerçekten aşık olduğu başka bir doktorla nişanlanacaktır. Metinde Odman’ın kendi hayatından da izler bulmak mümkündür. Odman’ın doğduğu kent Bursa metin boyunca sıklıkla övülürken, ana karakter Sevgi de tıpkı Odman gibi Erenköy Lisesi, daha sonra da Edebiyat Fakültesi’nden mezun olur.

Odman Sevgi ve Saygı’nın ardından 1946 yılında Leyla ve Süheyla, 1952 yılında O ve Ben, 1953 yılında ise Çiçek ve Güneş adlı romanlarını yayımladı. Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi’nde hala basılmamış şiir ve romanları olduğu belirtilmektedir.

Yapıtları

  • Sevgi ve Saygı, 1935.
  • Leyla ve Süheyla, 1946.
  • O ve Ben, 1952.
  • Çiçek ve Güneş, 1953.

Kaynakça

  • Odman, Fakihe. Sevgi ve Saygı. İstanbul:Ahmet Halit, 1935.
  • Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY, 2010.

Araçlar
Diğer dillerde
Kişisel araçlar