Sevgi Soysal

Türkiyeli Kadın Yazarlar sitesinden
Atla: kullan, ara

Sevgi Soysal

1936’da aslen Selanikli olan mimar Mithat Yenen’in üçüncü çocuğu olarak İstanbul’da doğar. Annesi, evlendikten sonra Aliye adını alan, Alman asıllı Anneliese Rupp’tur. Mimar Kemal İlkokulu’nda ve Ankara Kız Lisesi’nde okur. 1952 yılında liseden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Arkeoloji bölümüne girer. Aynı üniversitede İngiliz filolojisi okuyan Özdemir Nutku ile tanışan Sevgi Yenen, üniversite eğitimini yarıda bırakarak, bir burs kazanan Nutku’nun peşinden, 1956 yılında Almanya Göttingen’e gider. Burada bir süre Göttingen Üniversitesi’nde arkeoloji ve tiyatro derslerine devam eder.

1957 yılında hamileliği sebebiyle Türkiye’ye döner ve Alman Büyükelçiliği’nde çalışmaya başlar. Bu yıllarda Özdemir Nutku ile birlikte Değişim dergisinde yazıları çıkar. Aynı zamanda Dost, Yelken, Ataç, Yeditepe gibi birçok dergide çeşitli öykü ve yazıları yayımlanır. Max Frisch’in "Andorra" ve Franz Kafka’nın "Mezar Bekçisi" adlı oyunlarını Türkçeye çevirir. 1958 yılında oğlu Korkut doğar. Korkut, otistiktir; gelişimi için gereken özel ilgi ile bakım ve Özdemir Nutku’nun Almanya’dan döndükten sonra askere gitmesi evliliklerinde sorunlar yaşanmasına ve ayrılmalarına neden olur.

Yazarın ilk öykü kitabı Tutkulu Perçem, 1962 yılında yayımlanır. Ankara’nın ilk özel tiyatrosu Meydan Sahnesi’nde Haldun Dormen tarafından sahneye koyulan "Zafer Madalyası" adlı oyunda Başar Sabuncu ile birlikte rol alan yazar, 1964’te rol arkadaşı ile evlenir. Yine 1964’te yasayla özerkleştirilen TRT’de, Merkez Program Daire Başkanlığı’na getirilen Turgut Özakman’ın teklifi üzerine, çalışmaya başlar. Burada çeşitli programlar için edebiyattan uyarlamalar yapar. 1965‐1969 yılları arasında Papirüs ve Yeni Dergi gibi önde gelen dergilerde de öyküler yayımlar.

TRT muhabiri olarak Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne Mümtaz Soysal ile röportaj yapmaya gider ve bu görüşmeden çok etkilenir. Bu yıllarda “Venüslü Kadınlar” adlı bir tiyatro oyunu yazar. 1969’da Arkeoloji diplomasını alır. 1968’de yayımlanan Tante Rosa ve 1970’te yayımlanan Yürümek ile edebiyat çevrelerinde adından söz ettiren yazar, 1970’de Başar Sabuncu’dan ayrılır. Aynı yıl TRT Sanat Ödülleri Yarışmasında Başarı Ödülü kazanan Yürümek, darbenin hemen ardından müstehcen bulunarak toplatılır. 12 Mart’ta siyasi sebeplerle tutuklanan yazar, kısa bir süre hapis yatar. TRT’deki işinden ayrılmak zorunda kalır. Sıkıyönetim mahkemesince ikinci kez tutuklanır ve bir süreliğine Yıldırım Bölge’ye gönderilir. Burada Yenişehir’de Bir Öğle Vakti romanını yazar. 12 Mart’ın arifesinde tutuklanan Mümtaz Soysal da cezaevindedir. Sevgi Soysal, 1971’de Mümtaz Soysal ile Mamak Cezaevi’nde evlenir.

1972 yılında Merkez Cezaevi’ne nakledilen Soysal, iki ay kadar burada kaldıktan sonra kısa bir süre için Nevşehir’e ve hemen ardından da yaklaşık üç aylığına Adana’ya sürgüne gönderilir. 1973’de kızları Defne, 1975’te ise Funda doğar. 12 Mart sonrasında işsiz kalan pek çok gazeteci Altan Öymen’e bir ajans kurmasını teklif eden Haldun Simavi’nin öncülüğünde kurulan ANKA haber ajansında toplanırlar. Sevgi Soysal ANKA’nın kuruluşuna katkıda bulunur. Yazarın Adana’da sürgünde bulunan bir kadının başından geçen olaylar etrafında 12 Mart darbesini eleştirdiği romanı Şafak 1975’te yayımlanır. 1975’in sonbaharında rahatsızlanan Sevgi Soysal’a kanser teşhisi konur. Politika gazetesinde tefrika edilen cezaevi anıları 1976’da Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu başlığıyla kitaplaştırılır. Yazarın hastalık deneyimini ve 12 Mart sonrası ülkedeki değişimi anlatan öykülerini topladığı Barış Adlı Çocuk da aynı yıl yayımlanır. Sevgi Soysal üzerinde çalıştığı Hoş Geldin Ölüm adlı romanını tamamlayamadan 22 Kasım 1976’da yaşama gözlerini yumar. Yeni Ortam ve Politika gazetelerine yazdığı yazılar 1977’de Bakmak adlı kitapta toplanır.

Yapıtları

  • Tutkulu Perçem (1962)
  • Tante Rosa (1968)
  • Yürümek (1970)
  • Yenişehir’de Bir Öğle Vakti (1974)
  • Barış Adlı Çocuk (1976)
  • Şafak (1976)
  • Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu (1976)
  • Bakmak (1977)

Kaynakça

  • İdil, Mümtaz. Bir Sevgi’nin Öyküsü. Tarsus: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1998. s.7‐52.
  • Kazmaoğlu, Mine. “Öznel Bir Biyografi Denemesi” Kitap‐lık, 1998 s.26‐28.
  • Kazmaoğlu, Mine. “Sevgi iyi Bir Anneydi.” Milliyet Sanat, 2003 s.528.
  • Uyguner, Muzaffer. “Sevgi Soysal Yaşamı Sanatı Yapıtlarından Seçmeler.” Ankara: Bilgi, 2002.
Araçlar
Diğer dillerde
Kişisel araçlar